_Vesti
Stambena zgrada na uglu ulica Maršala Tita i Ilije Strele
Stambena zgrada u Leskovcu na uglu ulica Bulevar Oslobođenja i Ilije Strele projektovana je 1956. godine, a završena naredne 1957. Projekat je izrađen u okviru Ateljea za urbanizam i arhitektonsko projektovanje „Generalni plan“ Beograd, a glavni arhitekta bio je Stjepan Zaležak. Nadovezuje se na zgradu Tehnološkog fakulteta, a nalazi se na centralnoj urbanističkoj osi grada. Plan osnove zgrade prostire se u dve ulice, ima oblik ćiriličnog slova „G“ sa uglom od 110 stepeni. Krak zgrade u Bulevaru Oslobođenja dužine je 58 metara i ima tri ulaza na brojevima 140/146/152. U prizemlju se nalaze prostori komercijalne namene, a spratnost stambenog dela iznad je pet spratova. Osnove prizemlja i spratova podeljene su stepenišnim traktovima na četiri celine – dve bočne sa po četiri dvokrilna prozora na svim spratovima (od toga leva celina bliža uglu ulica sadrži i jedan red uvučenih terasa, čije ograde ne iskaču od nivoa fasade; četiri od pet terasa su naknadno zastakljene i zatvorene četvorokrilnim prozorima nejednake obrade) i dve središnje sa po šest dvokrilnih prozora od kojih su po dva središnja vezana betonskim ispustom koji imitira balkon, čime se postigla dinamičnost i razbila monotonija jednoličnih redova prozora. Vertikalna podeljenost fasade postignuta je zastakljivanjem stepenišnih traktova i trima betonskim kubusnim izlazima na krovnu terasu koji se nastavljaju na stepenišne traktove. Horizontalna podeljenost još je dodatno naglašena plitkim betonskim trakama između spratova.
Dužina kraka zgrade u ulici Ilije Strele iznosi 30 metara i ima dva ulaza na brojevima 2/4. U prizemnom delu ovog krila nalaze se stanovi. Vertikalna i horizontalna podela fasade ista je i na ovom kraku zgrade, s tim da je jedan središnji deo sa po šest prozora i balkonskim betonskim ispustima oivičen sa dva stepenišna trakta u čijem su prizemlju ulazi u zgradu i dva bočna segmenta sa po tri dvokrilna prozora.
Prema primedbama Komisije za reviziju projekta trebalo je napraviti bolje veze između skloništa, ili ih čak objediniti, što nije urađeno, kao ni predviđeni pomoćni izlaz. Primedbe su se odnosile i na veličinu i broj sušara, jedna je naknadno dodata s kraja krila u ulici Bulevar Oslobođenja. Obrada fasade se u crtežu razlikuje od realizacije.
Izvori
Istorijski arhiv Leskovaca, GNO. LESKOVAC. FASCIKLA br. 1/146. GODINA 1957.
Podnosilac izveštaja
Jana Gligorijević, istoričar umetnosti
STAMBENA ZGRADA
ROBNA KUĆA NIŠ
Hotel Metropol
Narodna biblioteka Srbije
Zgrada Narodne biblioteke Srbije je namenski građen objekat za potrebe centralne nacionalne biblioteke u Srbiji, najstarije ustanove kulture u Srbiji. Osnovana je 1832. godine kao depozit knjiga, a do kraja 19. veka izrasla je u nacionalnu biblioteku.
Neprocenjivom značaju izgradnje namenske zgrade za Narodnu biblioteku doprinosila je i njena nesrećna istorija (samo u Beogradu je više od deset puta menjala adresu i rasipala svoj fond). Tokom šestoaprilskog bombardovanja 1941. godine, zgrada na Kosančićevom vencu, gde je Biblioteka bila smeštena od 1920. godine, izgorela je do temelja.
Opšti, javni i anonimni konkurs, s pravom učešća svih stručnjaka, državljana FNRJ, raspisan je početkom avgusta 1957. godine, a rok za predaju radova bio je 1. mart 1958. godine. U programu konkursa je traženo da takmičari izrade projekat savremene biblioteke koja bi predstavljala visoko dostignuće u funkcionalnom i oblikovnom pogledu. Pošto se zgrada dizala u spomen Prvom srpskom ustanku, od projektanata je traženo da markantno obeleže ovaj veliki istorijski događaj, kao i da ga dopune delima likovne umetnosti za koja je bio raspisan poseban konkurs.
Autor arhitektonskog projekta: arhitekta Ivo Kurtović, autor statičko-konstruktivnog projekta: arhitekta Đorđe Zloković.
Biblioteka je za korisnike zvanično otvorena 6. aprila 1973. godine.
Leskovački sajam tekstila – okrugli paviljon
Okrugli paviljon Sajma tekstila u Leskovcu je najmonumentalniji u okviru kompleksa izložbenih hala. Zauzima 2640 m2 površine u osnovi. Osnova je približno kružnog oblika sa srednjim prečnikom oko 65 m. Pokriven je visećim krovom, koji počiva na dva betonska hiperbolična parabolida i mreži kablova među njima. Hala je služila za izlaganje tekstila, tekstilnih proizvoda i mašina.
Paviljon je projektovan u birou Građevinskog preduzeća „RAD” iz Beograda, a arhitekt je bio Stjepan Zaležak.
Sa gradnjom se započelo krajem maja 1958. godine. U prvoj fazi je bila izgrađena i galerija hale bez glavne konstrukcije. Hala je bila u upotrebi za sajam koji je održan te godine i tada je umesto krova imala privremeno šatorsko platno. Konačno je završena 1959. godine.
